Trainer Bernadette Vrijling deelt in deze blog waarom juist de feedback die pijn doet je vaak het meeste leert. Kritiek is niet altijd leuk om te horen, zeker niet als je aan het solliciteren bent. Maar juist die feedback kan je helpen om te groeien, jezelf beter te leren kennen en een volgende stap te zetten.

Fijn, dat doet pijn…

“Het leven is leren”, zei een wijs persoon. Dan zou je denken dat wij het fijn vinden om te leren en onszelf verder te ontwikkelen. Door middel van school, opleidingen, cursussen en trainingen. En theoretisch is dit ook zo. Maar in de praktijk eigenlijk niet.

Want waar leren we het meeste van? Bijvoorbeeld in mijn vak als trainer: leer ik meer van een training die heel goed gaat, met juichende beoordelingen op de evaluatieformulieren? Of van een training die helemaal niet zo goed gaat, met minder tevreden deelnemers?

Hetzelfde geldt als je werk zoekt. Natuurlijk krijg je liever te horen dat je cv er goed uitziet, dat je sollicitatiegesprek fantastisch ging en – nog beter – dat je bent aangenomen. Maar soms zit de meeste waarde juist in die ene kritische opmerking. Of in de vraag waarom je na een gesprek toch niet bent uitgenodigd voor de volgende ronde.

Nee, leuk vind ik het niet

Ik weet nog heel goed dat een deelnemer aan een inspirerende Personal Branding-workshop zei dat al die werkvormen haar veel te druk waren. En dat ze er helemaal overprikkeld van raakte.

Dit vond ik niet leuk om te horen. Vrijwel iedereen is razend enthousiast over de werkvormen in mijn workshops. En door mijn opleiding als werkvormentrainer voeg ik ook steeds weer nieuwe werkvormen toe.

Toch ben ik gaan nadenken over haar commentaar. Later, toen mijn irritatie gezakt was. Misschien was deze workshop voor een hooggevoelig persoon inderdaad wel een beetje veel van het goede. En als ik mensen meer in kleine groepjes laat werken, vermindert dit effect misschien.

Ik heb ervan geleerd.

Dat werkt bij solliciteren net zo. Een afwijzing kan pijn doen. Zeker als je enthousiast was over de functie of al meerdere afwijzingen hebt gekregen. Je eerste reactie is misschien: ze zien gewoon niet wat ik kan. Maar als je de ruimte hebt om daarna te kijken naar de feedback, kan er iets tussen zitten waar je wél iets mee kunt. Misschien kun je je motivatie duidelijker maken, concretere voorbeelden geven of beter laten zien waar jouw kwaliteiten liggen.

Toch leer ik alleen maar als er ook een positieve basis is. Als ik óók regelmatig hoor dat het wél goed gaat en dat mensen het leuk vinden om bij mij een training te volgen.

Vanuit een positieve basis werken

Dus of het nu gaat om een training, het coachen van anderen, het opvoeden van kinderen (of een hondje), leidinggeven aan medewerkers óf het zoeken naar een nieuwe baan: kijk eerst naar wat er WEL goed gaat. Daarmee leg je een positieve basis voor de aandachtspunten die daarna komen.

De meeste mensen doen al heel veel dingen goed, vaak wel 70% of meer. En met slechts een paar gerichte aanpassingen kun je dat al snel naar 80% of zelfs 90% brengen. Dit is precies waar de 20-80-regel over gaat: hoe kun je met een paar kleine veranderingen een groot verschil maken?

Denk bijvoorbeeld aan het duidelijker benoemen van je belangrijkste kwaliteiten in een sollicitatiegesprek, of het concreter maken van je voorbeelden op je cv. Kleine aanpassingen die ervoor zorgen dat jouw verhaal beter overkomt en meer impact heeft.

Ook bij het zoeken naar werk hoef je dus niet na iedere afwijzing alles om te gooien. Misschien is 80% van wat je doet al goed en zit de winst in een paar kleine aanpassingen.

“Iedereen die stopt met leren is oud, of je nu twintig of tachtig bent. Wie leert blijft jong. Het belangrijkste in het leven is om je geest jong te houden.” — Henry Ford

Dank je wel voor de kritiek

Toch begint het echte leren vaak bij de tips en aandachtspunten van iemand die minder tevreden was. Hoewel we dat niet leuk vinden. En het eigenlijk vaak liever niet horen of lezen.

Maar ja… dan blijf je stilstaan. En dat is geen optie in deze snel veranderende tijd en met de eisen die aan professionals worden gesteld.

Dat geldt ook als je op zoek bent naar werk. Vraag daarom na een afwijzing eens om feedback. Vraag iemand om kritisch naar je cv te kijken. Of oefen een sollicitatiegesprek en vraag niet alleen wat goed ging, maar juist ook: wat kan ik de volgende keer anders doen?

Je hoeft niet alle kritiek klakkeloos over te nemen. Maar ernaar durven luisteren, erover nadenken en eruit halen wat jou verder helpt: dát is leren. Dus zeg de volgende keer vanuit je hart “Dank je wel” als iemand kritiek levert.

Ook als het eerst even pijn doet.

Over de auteur:
Al 35 jaar begeleid ik, Bernadette Vrijling, als trainer en klinisch psycholoog mensen in hun groei. Ik geef trainingen die luchtig voelen, maar diepgaand raken. In de Aserto Buttkick, mijn nieuwsbrief, deel ik artikelen met inzichten, tips en strategieën over hoe je jezelf kunt zijn in je werk.