JobOn ontstond tijdens de economische crisis van 2013, een periode waarin het voor veel starters bijzonder lastig was om een eerste stap op de arbeidsmarkt te zetten. Dat gold ook voor de Utrechtse twintigers Pieter, Pieter en Judith. In de zoektocht naar werk zochten zij elkaar op om ervaringen en tips te delen en samen te zoeken naar mogelijkheden voor een stap naar werk.
Toen een bevriende loopbaancoach tijdens een van de ontmoetingen tussen deze drie werkzoekenden een workshop kwam geven om zijn eigen training te oefenen, werd duidelijk hoeveel energie, herkenning en nieuwe inzichten dit opleverde. Het werd de start van een landelijke community voor werkzoekenden.
Er werden meer workshops over werk zoeken georganiseerd door andere werkzoekenden. Dit gebeurde zonder budget en zonder een uitgebreid netwerk. Want tot verrassing van de oprichters, bleken trainers en organisaties graag bereid om kennis, tijd of ruimte beschikbaar te stellen. Door persoonlijk contact op te nemen en de hulpvraag te stellen, zijn mensen bereid om je helpen. En tot op vandaag werkt dit nog steeds. Zo ontstond DeBroekriem, vernoemd naar het spreekwoordelijke aanhalen van de broekriem. De gemeente Utrecht was de eerste opdrachtgever met als opdracht om jongeren naar werk te begeleiden, waarna andere gemeenten volgden.
In 2020 werd DeBroekriem omgedoopt tot Stichting JobOn, een naam die beter paste bij de missie van de organisatie. JobOn richt zich niet alleen op mensen zonder baan, maar is er voor iedereen die een volgende stap wil zetten in zijn of haar loopbaan. Want werk vinden is belangrijk, maar werkloosheid voorkomen is net zo relevant.
Kansen én drempels
Nederland kent een bijzondere paradox: werkgevers hebben moeite om vacatures te vervullen, terwijl veel mensen tegelijkertijd nog altijd grote drempels ervaren bij het vinden van passend werk ofwel werk dat energie geeft en aansluit bij iemands talenten en omgeving. Vooral mensen die na een reorganisatie opnieuw moeten beginnen, 50-plussers, nieuwkomers en mensen die langere tijd niet hebben gewerkt, kunnen hun vertrouwen verliezen. Vragen als ‘ben ik nog wel van waarde?’, ‘wie zit er eigenlijk nog op mij te wachten?’ en ‘kan ik dit nog wel?’ zijn daarbij eerder regel dan uitzondering.
Deze vragen gaan niet alleen over kennis of vaardigheden, maar vooral over identiteit, zelfvertrouwen en perspectief. Wie zijn baan verliest, verliest vaak niet alleen inkomen, maar ook structuur, sociale contacten, een netwerk en een belangrijk deel van het gevoel van eigenwaarde. Dit wordt bevestigd door recent onderzoek van SEOR.[1] Hoewel nieuwe scholing, bemiddeling en praktische sollicitatieondersteuning waardevol kunnen zijn, werken deze instrumenten pas echt wanneer iemand voldoende vertrouwen heeft om ze te kunnen benutten. Daarom moet niet de match, maar de mens, het vertrekpunt zijn.
Voor én door werkzoekenden
Jaarlijks worden ruim 350 workshops georganiseerd in diverse regio’s in Nederland vanuit de actieve community van Stichting JobOn. De begeleiders zijn werkzoekenden én trainers en ze doen dat op vrijwillige basis. Deelnemers werken in deze workshops aan persoonlijke ontwikkeling, digitale vaardigheden, hun netwerk en hun zichtbaarheid op de arbeidsmarkt.
Een onderscheidend element is dat deze activiteiten dus worden georganiseerd door werkzoekenden zelf. Dit zijn mensen die deelnemen aan het talentprogramma van JobOn. Als vrijwillige eventmanager organiseren zij workshops voor andere werkzoekenden, terwijl zij tegelijkertijd werken aan het eigen leerdoel. Hiermee doen zij praktijkervaring op voor het vinden van een passende baan.
Deze aanpak draagt bij aan de ontwikkeling van deelnemers: zij zijn niet alleen ontvanger van ondersteuning, maar leveren ook actief een bijdrage aan de ontwikkeling van anderen. En dat werkt positief voor alle betrokkenen. Barbara, deelnemer en vrijwilliger, verwoordt het zo: ‘Het mooie bij JobOn is dat je anderen helpt met alles wat bij solliciteren komt kijken, terwijl je er als werkzoekende zelf ook veel aan hebt. Ik heb inmiddels een enorm netwerk opgebouwd.’
Geen regulier re-integratietraject
JobOn is geen re-integratiebedrijf en bemiddelt mensen niet rechtstreeks naar werk. Er wordt niet gestuurd op het aantal sollicitaties. In plaats daarvan wordt een omgeving gecreëerd waarin mensen leren en vanuit eigen regie in beweging komen en een stap maken in de loopbaan. Dat gebeurt vanuit een aantal duidelijke uitgangspunten.
Het kernteam van JobOn denkt in mogelijkheden in plaats van de nadruk te leggen op beperkingen en deelnemers bepalen zelf aan welke stap zij willen werken en in welk tempo dat gebeurt. Ook staat gelijkwaardigheid centraal. Mensen worden niet gereduceerd tot een dossier of doelgroep, maar iedereen wordt gezien als mens met uniek talent. Zij kunnen binnen de community zowel iets halen als iets brengen en kunnen ambities en onzekerheden delen. En dat draagt bij aan hernieuwd inzicht en een positief zelfbeeld.
Tot slot wordt succes breder gedefinieerd dan alleen een betaalde baan. Groei in zelfvertrouwen, netwerk, vaardigheden, vrijwilligerservaring of de keuze voor een opleiding zijn minstens zo betekenisvol. Elke stap telt en zelfvertrouwen groeit door deze stappen te waarderen.
De kracht van ontmoeting
Een van de meest onderschatte factoren op de arbeidsmarkt is ontmoeting. Mensen die langere tijd niet werken, verliezen vaak een deel van hun professionele netwerk, terwijl juist via contacten en gesprekken veel waardevolle informatie wordt gedeeld.
Bij onze aanpak speelt ontmoeting een centrale rol. Werkzoekenden ontmoeten niet alleen elkaar, maar ook trainers en professionals van de organisaties waar de workshops plaatsvinden. Het besef dat zij niet alleen staan in hun onzekerheden werkt vaak al versterkend. Aandacht werkt en tegelijkertijd leren zij van elkaars ervaringen. Zo bouwen zij zelf stap voor stap aan hun loopbaan.
Aantoonbare impact
Wat begon met een ontmoeting tussen drie werkzoekende twintigers in Utrecht, is inmiddels uitgegroeid tot een landelijke community met ruim 22.000 leden. Oprichter Pieter Vermeer is inmiddels directeur innovatie en vormt samen met Josée Blanken het bestuur van de stichting. Met een kernteam van zeven personen en inzet van vele vrijwilligers is het leerplatform voor iedereen toegankelijk. Daarbij begeleiden we jaarlijks 300 deelnemers actief in loopbaantrajecten, vanuit samenwerking met gemeenten en landelijke fondsen. Het cijfer van 22.000 leden vertelt slechts een deel van het verhaal. De echte impact wordt zichtbaar in individuele levens: in de deelnemer die na een periode van onzekerheid weer voor een groep durft te staan, die nieuwe talenten ontdekt, of de werkzoekende die via een ontmoeting een nieuw perspectief vindt en uiteindelijk kan meedoen aan de maatschappij.
Elke stap telt en verdient het om gehoord te worden. Ons unieke vrijwilligersmodel en de veilige leeromgeving is de essentie van de impact die JobOn maakt. We zijn trots op de groei die wij maken als organisatie en dat we daarnaast aandacht houden voor elk mens. Wij staan wekelijks stil om verhalen van deelnemers te delen over ontwikkeling. Elke stap telt. Deze verhalen geven ons elke dag weer de volle energie om werkzoekenden verder te helpen.
De arbeidsmarkt verandert
Tegelijkertijd verandert de arbeidsmarkt in hoog tempo door digitalisering, kunstmatige intelligentie en andere technologische ontwikkelingen. Routinewerk wordt steeds vaker overgenomen of ondersteund door technologie, en functies zijn voortdurend in beweging. Daardoor wordt het steeds belangrijker dat organisaties niet alleen kijken naar wat mensen vandaag kunnen, maar vooral naar hun vermogen om morgen opnieuw te leren.
Vaardigheden als nieuwsgierigheid, aanpassingsvermogen, creativiteit, zelfreflectie en veerkracht zijn belangrijker dan ooit. Als adviesraad voor regering en parlement pleit de SER dan ook terecht voor een arbeidsmarkt waarin vaardigheden zichtbaarder worden en waarin mensen meer ruimte krijgen om hun talenten te ontwikkelen, ook buiten formele opleidingen.[2] Dat vraagt ook iets van werkgevers: durven kijken voorbij leeftijd; durven kijken voorbij een gat in een cv; durven investeren in potentieel.
Ontwikkelvermogen
Op dit moment zijn veel selectieprocedures nog sterk gericht op het verleden, zoals diploma’s, functietitels en een ononderbroken arbeidsverleden. Wij pleiten voor een arbeidsmarkt die niet uitsluitend terugkijkt naar diploma’s en arbeidsverleden, maar vooral oog heeft voor talent, vaardigheden en het toekomstig ontwikkelvermogen. Maak tijd voor het persoonlijke verhaal en neem de sollicitant als vertrekpunt in plaats van de vacature.
Als we deze kanteling samen kunnen organiseren, dan hebben we een antwoord op deze veranderde arbeidsmarkt. Om deze reden organiseren wij jaarlijks op de derde woensdag in november de Nationale Werkbezoekdag, een dag die in het teken staat van ontmoeting van talent. Organisaties zijn van harte uitgenodigd om deze dag het verschil te maken door tijd te nemen voor het persoonlijke verhaal van werkzoekenden.
Samen werken aan werk
De uitdagingen op de arbeidsmarkt zijn te groot om door één partij te worden opgelost. We hebben hierin allemaal onze verantwoordelijkheid te nemen. Werkgevers kunnen ruimte bieden aan nieuwe medewerkers en zorgdragen voor ontwikkeling. Gemeenten kunnen vernieuwende vormen van ondersteuning mogelijk maken en maatschappelijke organisaties kunnen mensen helpen hun zelfvertrouwen, vaardigheden en netwerk te versterken. Belangrijk hierbij is dat we werkzoekenden perspectief bieden en richting geven en dat we mensen warm doorverwijzen. Ook hierin geldt: stel de mens centraal, het zal op termijn altijd winst opleveren.
Daarbij hoort ook een bredere definitie van succes. Niet alleen plaatsingen tellen, maar ook de stappen die daaraan voorafgaan. Juist groei in zelfvertrouwen, netwerk en talentherkenning vormt de basis voor duurzame participatie. Waardeer persoonlijke ontwikkeling: alles wat aandacht krijgt groeit. En focus op plaatsingen die duurzaam zijn en stop met plaatsingen voor de ‘korte klap’ om eigen doelstellingen te behalen.
De betere vraag
Misschien moeten we ons daarom minder vaak afvragen of mensen klaar zijn voor de arbeidsmarkt. Betere vragen zijn: Is de arbeidsmarkt klaar om het potentieel werkelijk te zien? Zie ik de mens achter het cv? En ben ik bereid om in het talent te investeren? De arbeidsmarkt vraagt om een andere manier van kijken én doen. Bij JobOn zien we dagelijks dat mensen willen bijdragen, maar dat zij verschillende routes, tempo’s en vormen van ondersteuning nodig hebben. Er ontstaat ruimte wanneer we verder kijken dan leeftijd, diploma’s of arbeidsverleden en vertrouwen geven in de stap die gezet kan worden.
Wie de mens ziet, ziet mogelijkheden. En wie mogelijkheden ziet, vergroot de kans op duurzaam werk en een inclusieve samenleving waarin talent tot bloei kan komen. De gezamenlijke opdracht is daarom helder: anders kijken, anders handelen en anders waarderen. Het talent is aanwezig. Het vraagt van ons de bereidheid om dit te zien en hierin te investeren. Zie de mens achter het cv.